Elektrikli Araç Soket Türleri Nelerdir?

Elektrikli Araçlarda Şarj Soket Standartları: Hangisi Sizin İçin Uygun?

Elektrikli araç teknolojileri dünyada olduğu gibi Türkiye’de de hızla yaygınlaşmaktadır. Bu büyümenin arkasında çevresel farkındalık, yenilenebilir enerji politikaları ve gelişen batarya teknolojileri kadar şarj altyapısının da payı büyüktür. Çünkü bir elektrikli aracın pratikliği, sadece menziline değil aynı zamanda şarj soketi uyumluluğuna da bağlıdır.

Her elektrikli araç belirli bir şarj standardına uygun olarak üretilir. Farklı bölgelerde geliştirilen standartlar hem şarj gücü hem de bağlantı tipi açısından değişkenlik gösterir. Bu nedenle elektrikli araç kiralamadan, satın almadan ya da uzun yola çıkmadan önce hangi soket tipinin size uygun olduğunu bilmeniz gerekir. Peki en yaygın elektrikli araç şarj soket tipleri hangileridir? Elektrikli araç şarj soketi nasıl seçilir? Popüler oto elektrik soket çeşitleri özellikleri nelerdir? İşte araç şarj soketi hakkında merak ettiğiniz bütün detaylar!

Type1 Nedir: (SAE J1772) – Amerikan Standardı

Type1 soket uluslararası tanımıyla SAE J1772 standardına sahip olan Amerikan tipi AC şarj bağlantısıdır. Bu sistem özellikle Kuzey Amerika ve Japonya pazarında yaygındır. Type1 soketler tek fazlı yapıda olup genellikle maksimum 7,4 kW güç aktarımı sağlar. Bu nedenle ev tipi ya da düşük güçlü AC şarj istasyonlarında kullanılır. Soketin beş pinli yapısı güvenli enerji transferi için tasarlanmıştır. Ev tipi prizlerle uyumlu araç soket çeşitleri arasında yer alan Type1 basit şarj çözümlerine olanak tanır. Tak çalıştır sistemine sahip olduğu için adaptör kullanımı son derece kolaydır.

Type1 modeli küçük bataryalı araçlar için idealdir. Ancak yalnızca tek fazlı akım ile çalışır. Bu da Avrupa’daki üç fazlı sistemlere göre daha yavaş şarj anlamına gelir. Avrupa’da yaygın olmadığından Türkiye’de nadir görülür. Eğer ABD’den ithal bir araç kullanıyorsanız Türkiye’deki istasyonlarda şarj edebilmek için Type1–Type2 dönüştürücü adaptör kullanmanız gerekir. Bu adaptörler güvenli şarj sağlar. Aynı zamanda çoğu AC şarj istasyonu ile uyumlu biçimde çalışır.

Type2 Nedir: (Mennekes) – Avrupa Standardı

Type2 diğer adıyla Mennekes soket Avrupa’da en yaygın kullanılan AC şarj standardıdır. 2014 yılında Avrupa Birliği tarafından tüm elektrikli araçlarda zorunlu hale getirilmiştir. Türkiye’deki şarj istasyonlarının da büyük kısmı da Type2 standardına uygun olarak tasarlanır. Bu elektrikli araba şarj soketi üç fazlı enerji aktarımına izin verir. Maksimum 22 kW AC güç sağlayabilir. Hızlı şarj istasyonlarında DC adaptörle kullanıldığında 43 kW’a kadar çıkabilir. Hem tek fazlı hem de üç fazlı şarj sistemlerinde kullanılabilmesi sunulan en büyük avantajlar arasında yer alır. Yüksek güç aktarımı sayesinde kısa sürede tam dolum sağlayan Type2 Avrupa genelinde ve Türkiye’de en yaygın altyapıya sahiptir. Güvenli kilitleme mekanizması sayesinde soket yerinden çıkmaz.

Type2 AC şarjda hızlı olsa da ultra hızlı DC şarj sistemlerinde ek bağlantı gerekebilir. Türkiye’deki istasyonların tamamı Type2 standardını destekler. Bu da kullanıcılar için pratiklik ve erişilebilirlik anlamına gelir. Eğer şehir içinde düzenli kullanım yapıyorsanız Type2 bağlantısına sahip bir araç sizin için en ideal seçenektir. Hem AC ev şarjında hem de halka açık istasyonlarda kolayca şarj edebilirsiniz.

CHAdeMO – Japon Hızlı Şarj Standardı

CHAdeMO Japonya merkezli üreticilerin geliştirdiği bir DC hızlı şarj standardıdır. Adı Charge de Move (hareket için şarj) ifadesinden türetilmiştir. Pek çok markanın uzun yıllar boyunca bu sistemi kullandığı bilinir. CHAdeMO sistemi 400–500 V DC gerilim ile 50 kW’a kadar güç aktarımı sağlar. Yeni sürümleriyle bu güç 100–150 kW seviyelerine çıkabilir. Hızlı DC şarj sağlayan CHAdeMO 30 dakikada %80 doluluk oranına ulaşır. Güvenli iletişim protokolüyle araç ve şarj istasyonu arasında çift yönlü veri akışı bulunur. V2G (Vehicle-to-Grid) yani araçtan şebekeye enerji aktarımı özelliğini destekler.

Soket yapısı büyük olan CHAdeMO ergonomi açısından dezavantaj yaratır. Ayrıca Avrupa’da popülaritesini kaybetmiş durumdadır. Yeni istasyonlarda genel olarak CCS tercih edilir. CHAdeMO Asya merkezli elektrikli araç kullanıcıları için hala son derece önemli bir standarttır. Ancak Avrupa ve Türkiye pazarında yerini giderek CCS sistemine bırakmıştır. Eğer aracınız CHAdeMO girişine sahipse Türkiye’de sınırlı sayıda hızlı istasyona erişiminiz olur. Bu nedenle uzun yolculuk öncesi rota planlamasını dikkatli yapmanız gerekir.

CCS (Kombine Şarj Sistemi)

CCS (Combined Charging System) günümüzde hem Avrupa hem de Amerika’da en yaygın DC hızlı şarj standardı halindedir. Söz konusu sistem Type1 veya Type2 soket yapısına iki ek DC pini ekleyerek oluşturulur. Bu nedenle CCS hem AC hem DC şarjı destekler. Araç sahipleri aynı giriş üzerinden evde yavaş şarj, istasyonda ise hızlı şarj yapabilir. Çok yönlü olan CCS AC ve DC şarjı tek portta birleştirir. 50 kW’tan 350 kW’a kadar hızlı şarj gücü sunar. Popüler elektrikli araç soket tipleri arasında yer alan CCS Avrupa’da tüm yeni nesil elektrikli araçlarda standarttır.

Bazı eski araçlarda CCS sistemi desteklenmez. Ayrıca ultra hızlı şarj istasyonlarının maliyeti yüksektir. Bu da kiralama bedellerine yansıyabilir. Eğer uzun yolculuk yapmayı planlıyorsanız ya da hızlı şarjı öncelikliyorsanız CCS sistemine sahip bir araç sizin için en uygun seçim olur. Türkiye’deki hızlı şarj istasyonlarının büyük çoğunluğu bu bağlantıyı destekler.

Tesla Supercharger

Tesla Supercharger Tesla’nın kendi geliştirdiği özel hızlı şarj sistemidir. Şirketin küresel ölçekte kurduğu ağ elektrikli araç dünyasında hız ve verimlilik açısından referans noktası haline gelir. Avrupa’daki Tesla modelleri artık CCS2 bağlantısı kullanır. Ancak ABD’de hala Tesla’ya özgü özel bir soket bulunur. Bu sistem 250 kW’a kadar DC güç aktarımı sağlar. Ortalama 20 dakikada %80 batarya doluluğuna ulaşır. Son derece hızlı olan Tesla Supercharger uzun yolculuklarda büyük kolaylık sağlar.

Tesla mobil uygulaması üzerinden istasyon takibi yapılabilir. Ayrıca otomatik tanıma sistemi sayesinde kabloyu takmak yeterlidir. Tesla Supercharger yalnızca Tesla araçlar içindir. Bunun haricinde Türkiye’de de Supercharger ağı sınırlı sayıdadır. Ağların çoğu büyük şehirlerde bulunur.

GB/T Şarj Soketleri

GB/T Çin’in ulusal elektrikli araç şarj standardıdır. Çin pazarının büyüklüğü düşünüldüğünde bu sistem dünya çapında büyük bir kullanıcı kitlesine sahiptir. GB/T soketleri hem AC hem DC versiyonlara sahiptir. AC versiyonu 7–22 kW, DC versiyonu ise 250 kW’a kadar hızlı şarj kapasitesine ulaşır. Çin üretimi araçların tamamında standart olan bu sistem yüksek güçlü DC şarj istasyonu desteği sunar. Ancak Avrupa ve Türkiye’de uyumlu istasyon sayısı azdır. Farklı pin dizilimi nedeniyle adaptörsüz kullanılması mümkün değildir. Türkiye pazarında yeni yeni yer alan Çinli elektrikli araç markaları genellikle Type2/CCS2 uyumlu olarak gelir. Ancak bazı ithal modeller hala GB/T bağlantısı kullanır. Bu nedenle satın alma ya da kiralama öncesinde soket tipini kontrol etmeniz gerekir.

Türkiye’de Yaygın Soket Türleri

Türkiye’deki elektrikli araç ekosistemi Avrupa standartlarıyla paralel gelişmektedir. Bu nedenle Type2 (AC) ve CCS2 (DC) bağlantı sistemleri ülke genelinde baskındır. 2025 itibarıyla Türkiye’de 15 binden fazla halka açık şarj noktası bulunur. Bu istasyonların yaklaşık %70’i Type2, %25’i CCS2 ve %5’i CHAdeMO bağlantısına sahiptir. Tesla Supercharger ve GB/T sistemleri ise nispeten sınırlı kullanım alanına sahiptir. Kullanıcı açısından en pratik kombinasyon Type2–CCS2 uyumluluğuna sahip bir araçtır. Çünkü hem ev tipi AC şarj ünitelerinde hem de şehirlerarası hızlı şarj istasyonlarında sorunsuz bağlantı sağlanır. Ayrıca Türkiye’de EPDK tarafından belirlenen yönetmelikler tüm yeni kurulan istasyonların CCS2 desteği sunmasını zorunlu hale getirir. Bu da gelecekte altyapı standardının tamamen Avrupa formatında şekilleneceğini gösterir.

Otowatt Şarj İstasyonları ile Uyumluluk

Otowatt Türkiye’nin yenilikçi elektrikli araç şarj ağı markalarından biridir. Şirket, tüm istasyonlarını Type2 ve CCS2 uyumlu şekilde tasarlar. Bu sayede hem yerli hem ithal tüm araç modelleriyle tam entegrasyon sağlanır. Otowatt şarj noktaları genelde şu soket türlerini destekler:

• AC Tip 2: 22 kW güce kadar ev ve ofis tipi şarj
• DC CCS2: 50 kW’tan 180 kW’a kadar hızlı şarj
• CHAdeMO: Seçili noktalarda Japon araç kullanıcıları için

Otowatt’ın sunduğu mobil uygulama ile en yakın istasyonları görüntüleme şansınız bulunmaktadır. Ayrıca şarj güç seviyelerini görebilir, anlık doluluk durumunu takip edebilir, şarj geçmişinizi ve maliyet raporunuzu da inceleyebilirsiniz.

https://energy.ec.europa.eu/index_en

https://afdc.energy.gov/fuels/electricity-stations

https://www.chademo.com/

https://www.iea.org/reports/global-ev-outlook-2025